Ev stüdyosu kurma rehberi
Son yıllarda en sevdiğin şarkıcı / gruplarla yapılan söyleşilerde bir şey dikkatini çekti mi? “Artık parçalarımızı bilgisayarda yapıyoruz”, “Ev stüdyomuzu kullandığımız için albüm maliyetini epey azalttık” gibi. Hadi onu geçtik, “Peheyt! doğru düzgün gitar bile çalamaz bu” dediğin arkadaşının iki ayda bir eline tutuşturuverdiği ve MTV’de gördüklerinden hiç de aşağı kalmayan demolardan gına mı geliyor?
Aslında buradan çıkarman gereken iki kilit nokta var
Bir, evde oyun oynamak ya da internete bağlanmak için kullandığın bilgisayarında müzik yapabiliyorsun.
İki, evde müzik yapmak stüdyoda albüm kaydetmekten daha ucuza mal oluyor. Birinci dersin sonu...
Kendi işini kendin gör!
Bilgisayarına çekeceğin bir iki ufak ince ayar sayesinde kendi işini kendin yapabilir, son bestende ömrü hayatında görüp göremeyeceğin enstrümanlara sololar attırabilirsin. Hem de etrafta onları çalacak kimse olmasa bile. “Bu da az buz masraflı değildir” diyorsan da “yok öyle bir şey” demeyi borç biliriz. Bilgisayarında upgrade etmen gerekenler de öyle aman aman şeyler değil, iyi bir ses kartı (ki bunu masraftan bile saymacağına eminiz), sequencer ve mixing programlarını ağız tadıyla kullanabilmek için az biraz ram, belki bir midi klavye ve yaptıklarını doğru dürüst duyabilmene ön ayak olacak bir ses sistemi. İşin en kıyak yanı, öyle aman aman müzik bilgisine sahip olman gerekmemesi. Yani ne gitar çalarken parmaklarının görünmez olmasına (gerçi fena bir yetenek de değil hani) ne de bir oturuşta bütün notaları k âğıda dökmene lüzum var.
Zaten, müziğin gelişimine bakarsan, teknolojinin yardımıyla güçlenmiş müzik aletlerinin yerinin ne kadar da büyük olduğunu iki saniyede göreceksin. Bu endüstrinin bir şekilde yürümesi gerektiği formülüne sırt yaslayan ve herkesin her şeyi yapamayacağını öngöreren birtakım zeki kimseler, “çarşıdan aldım bir tane eve geldim bin tane” önermesiyle, bir sürü başka enstrüman sesini taklit edebilen orgları icat etti. Bu da, kolaya kaçma geni baskın insanoğluna ilaç gibi geldi, biraz nota bilgisi ve klavyeyle onlarca enstrüman sesi çıkarabiliyor, egoyu tavan yaptırabiliyordun.
#yenisayfa#
.jpg)
Tüm bu gelişmelerden sonra, geleceği görebilmek için kristal küre ovuşturmak ya da kâhin olmak gerekmiyordu... Elektronik müziğin kalitesinin artması ve yaratılan seslerin eciş büçüş değil de gerçeğe yakın olmaya başlaması, evde müzik yapmanın tohumunu atan gelişmeydi. Çeşitli elektronik aygıtlar ve orta derecede nota bilgisi ile müzik yapmayı mümkün kılan cihazlar ise pekçok müzisyenin arasından sıyrılacak fırsatı henüz yakalayamamış müzisyenlerin ekmeğine bal sürüyordu. Bal tutan da parmağını yalamak istediğinden olsa gerek, “ev stüdyosu” kavramı gündeme fena halde mevzilendi. Sorular uçusur cevaplar kaçışır oldu fakat en yardımsever siten exi26.com imdadınıza yetişip, evde müzik yapmak isteyenlere kılavuzluk yaptı, gitarlarının jack’ı, mikserlerinin potans’ı oldu....
Bir nevi cep sözlüğü
A/D Converter: Analog verileri, dijital verilere çeviren elektronik devre, bir nevi büyücü.
Amplifier / Amfi: a) Bir sinyalin genliğini artıran elektronik nesne. b) Gitar ya da keyboard gibi enstrümanların sesinin arşa değmesi için üretilmiş, hoparlör / amfi karışımı mevhum.
Amplitude / Genlik: Ses dalgaları ya da elektrik sinyalinin gücü. Sesin yüksekliğini (loudness) de belirler.
Compressor: Ses sinyalinin en tiz ve pes sesi arasındaki aralığı azaltan - sıkıştıran - alet.
dB (decibel): a) Aslen geniş bir ölçüm aralığını, nispeten çok daha küçük bir aralığa ölçekleyen oran. İnsan kulağının farkını algılayabildiği en küçük oranın 1 dB olduğu söylenir. Eğer sinyal 6 dB artarsa ses baskısı ikiye katlanmış demektir. b) Sesin şiddetini belirten ölçü.
Convertor: Çevirici. Farklı elektronik (analog ve dijital) ortamlar arasında veri çevirmenliği yapan devrelerin genel adı.
Delay: Bir ses sinyalinin, genelde milisaniyelerle ölçülen ertelenmesi hâli ve bunu yapmaya yarayan alet.
Distortion: Çıkan sesin “cayır cuyur” çıkmasına sebep olan efekt. Bazen tercih edilir, bazen de ölesiye kaçılır. Sinyalin, içinde bulunduğu manyetik alan yüzünden bozulma eğilimi göstermesi olarak da açıklanabilir.
#yenisayfa#
.jpg)
Dynamic range: Bir ses sinyalindeki en tiz ve en pes ses arasındaki fark.
Equalization (EQ): Kimi frekansların elektronik olarak düzenlenmesi, manipüle edilmesi.
Frequency / Frekans: a) Bir saniyede, belli bir harmonal noktadan geçen ses dalgası sayısı. b) Hareketin tekrarlanış hızı.
Frequency response / Frekans tepkisi: Bir kolon ya da elektronik devreden alınabilen frekans aralığı. Aslında, garip şekilller gösteren bir grafiktir.
Gain / Kazanç: a) Anfi devrelerindeki kuvvetlendirme oranı b) Akustik feedback oluşmasına mahal vermeden elde edilebilecek ses miktarı.
Hz (Hertz): Bir saniyede yapılan tekrar sayısı. Naçizhane insan kulağı, 16 Hz ile 20.000 Hz arasındaki sesleri duyabilir.
Impedance / Empedans: Alternatif devrelerdeki dirençtir ama “reel hayatta bu bilgi ne işimize yarar diyecek” olursan, mikrofon, kolon ve amfilerden verim almak için az çok fikir sahibi olunması gerekir. (Kolonlar genelde 8 ohm çevresinde gezinir. Mikrofonlar ise yüksek empedanslı - min. 10.000 ohm - ve alçak empedanslı – 50/250 ohm arası- olarak amip bölünme yaşar.) Simgesi “z”dir, hani bulmacada falan çıkarsa diye söylüyoruz...
Jack: Ses bağlantılarında kullanılan “input” ya da “output” konnektörü.
Monitor: Şarkıcı ya da dinleyici, sahnede ne çaldığını duysun diye dizayn edilmiş bir nevi hoparlör.
Noise gate: Ses sinyali, önceden belirlenen bir ses seviyesi eşiğinin altına düşerse çıkışı kısan ya da kapatan efekt.
PA: (Public address sisteminin kısaltılmışı) Bir amfiye bağlı bir ve daha fazla kolon. Mikser ya da başka ses güçlendirme aletleriyle destekelenebilir.
Snake: Sahne ve kontrol odası arasında kullanılan çoklu bir kablo türü.
XLR Connector: Müzik endüstrisinde sıklıkla kulllanılan üç pinli bir konnektör.
#yenisayfa#
.jpg)
İşin Okulu
Tamamen ev stüdyosu kurmaya ya da bilgisayarda müzik yapmaya hitap etmese de vizyonunu geliştirebileceğin ve işin tekniğini biraz daha iyi kapabileceğin birçok kurs var.
Taşoda
Taşoda’da hem ücretli hem de ücretsiz eğitim seçeneklerine kavuşuyorsun.
Ücretsiz eğitimlerde giriş seviyesi bilgiler veriliyor. Konunun genel çerçevesi çizilerek ihtiyacın olan ekipman tanıtılıyor ve konuya hâkim olman için neleri öğrenmeye ihtiyacın olduğu anlatılıyor. İşin en güzel tarafı, tüm okul hayatın boyunca en azından birkaç kere tekrarladığın “Hiçbir soruma cevap vermiyorlar yaaa” durumunun ortadan kalkıp, konuyla ilgili merak ettiğin soruların eğitmenler tarafından tek tek cevaplanıyor olması. Üç saatlik ücretsiz eğitimlerde sınıf kontenjanı sekiz kişi. İşlenen konular (Bilgisayarla Müziğe Giriş, Mix [Miksaj) Tekniklerine Giriş, Kayıt Tekniklerine Giriş) ise bizim bu dosya boyunca az çok anlatmaya çalıştıklarımızla epey örtüşüyor.
Ücretli eğitimler ise Bilgisayarla Müzik, Kayıt Teknikleri, Mix Teknikleri başlıklarının detaylandırılmış hâllerinden oluşuyor. Toplam altı hafta boyunca haftada iki gün üçer saatlik ders alarak 36 saatlik kursu tamamlamış oluyorsun.
Boyalı Köşk Sokak Sözer Apt 5/1 Daire:2 Arnavutköy / İstanbul
Tel: 0 212 257 45 67
Fax: 0 212 257 45 62
www.tasoda.com
Galatasaray ITM
Çoğunlukla dijital müzik ve performans üzerine odaklanan merkezde, sana bu konuyla ilgili önerebileceğimiz iki program var. Bunlardan ilki “Music Production Eğitim Programı”. Süden Pamir, Ahmet Vefik Arıs ve Savaş Ceyhan eğitmenliğinde düzenenlenen programda analog ve dijital teknolojileri ileri derecede kullanarak müzik üretebilmek ve bu konuda sertifika sahibi olmak hedeflenmiş. Bilgisayar tabanlı kayıt programları, effect, midi ve synthesizer kullanımı, hardware efekt kullanımı, vokal ve canlı enstrüman kaydı ve mixing-mastering ile ilgili pratik bilgiler ise ders kapsamında. Her ay yeni bir sınıf açıldığını müjdelerken, 36 saatlik eğitimin epeyce işine yarayacağını söyleyebiliriz.
#yenisayfa#
Galatasaray ITM’deki bir diğer program ise işi birkaç kulvar ileriye atlamayı isteyenler için “Ses Teknisyenliği Destek Sertifikası” burada ise mikrofon yerleştirimi ve toplaması, kablo ve cihaz yerleştirimi ve bakımı, sistem kurulumu, tasarımı, genel akustik, kayıt ve konser teknolojileri hakkında genel ve temel bilgiye sahip insanlara “Ses ve Duyuş: ses, kulak ve beynin yorumu”, “Algı-Psiko algı: algı, sound, reverb, FX üniteleri ve algı yanılsamalarının tanımı” , “Akustik: alanların algısı, dış mekân yalıtımı, iç mekân akordu”, “Genel elektronik: temel elektrik ve elektronik kuralları”, “Analog sistemler: mixerler, kayıtçılar, mikrofonlar, işlemciler ve temel işleyiş” “Midi : SMPTE, MTC, FSK, VTC, Cubase ve örnekleme prensipleri”, “Dijital : Masa çalışma prensipleri” ve “Konser ses düzenekleri: amfi, hoparlör, crossover, EQ ve konser düzenekleri, sistem örnekleri, sistem akordu, problem çözümleri” verilen derslerden bazıları.
Galatasaray ITM, Galatasaray Lisesi Yanı, Yeniçarşı Caddesi, No:54, Beyoğlu / Taksim
Tel/Fax: 0 212 244 0 333
www.galatasarayitm.com.tr
Bilgisayarına çekeceğin bir iki ufak ince ayar sayesinde kendi işini kendin yapabilir, son bestende ömrü hayatında görüp göremeyeceğin enstrümanlara sololar attırabilirsin.